تابلو نقاشیخط هو رنگ روغن روی بوم | اثر مهرداد مقدم

مفهوم «هو» در این تابلو نقاشیخط

«هو» در زبان عربی ضمیر غایب به معنای «او» است، اما در سنت عرفان اسلامی، این واژه تنها یک ضمیر نیست. بسیاری از عارفان، «هو» را اشاره‌ای به حقیقتی می‌دانند که فراتر از نام، صورت و توصیف قرار دارد؛ حضوری که نمی‌توان آن را در قالب واژه‌ها محدود کرد. به همین دلیل، این ذکر در متون عرفانی و محافل سلوک جایگاهی ویژه یافته و تکرار آن، بیش از آنکه بر تلفظ یک کلمه تکیه داشته باشد، یادآور حضور دائمی معشوق ازلی است.
در این تابلو، واژه «هو» به شیوه‌ای آزاد و خارج از قواعد معمول خوشنویسی در سراسر بوم تکرار شده است. هیچ واژه‌ای کاملاً شبیه دیگری نیست؛ همان‌گونه که تجربه شهود و دریافت معنوی نیز برای هیچ انسانی تکرار یکسانی ندارد. تفاوت در اندازه، جهت و حرکت حروف، ریتمی پدید آورده که نگاه بیننده را در سطح اثر به گردش وا می‌دارد و از خواندن صرف، به مشاهده فرم و مکث در فضای میان حروف می‌رساند.
این اثر قصد تصویر کردن ذات الهی را ندارد؛ زیرا در اندیشه عرفانی، ذات حق فراتر از هر تصویر و تصور است. آنچه در این تابلو دیده می‌شود، بازتابی از تکرار ذکر، استمرار حضور و حرکت پیوسته ذهن در جست‌وجوی حقیقت است. از همین رو، واژه «هو» در این اثر نه پایان معنا، بلکه نقطه آغاز تأمل است؛ واژه‌ای که هر بار دیده می‌شود، امکان برداشتی تازه را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد.